Odpowiedzialne badania naukowe i innowacje (ang. Responsible Research and Innovation RRI)

pikselRRI – trend w H2020

Odpowiedzialne badania i innowacje (RRI) to kluczowa koncepcja Horyzontu 2020, programu ramowego UE na lata 2014-2020, gdzie sześć głównych aspektów RRI przyjęto jako kwestie przekrojowe w tym programie. Oznacza to, iż instytucje aplikujące o środki finansowe na realizację prac B+R w ramach Programu Horyzont 2020 we wnioskach projektowych odnoszą się do takich kwestii jak: zaangażowanie społeczeństwa (ang. public engagement), równość płci (ang. gender equality), edukacja naukowa (ang. science education), otwarty dostęp (ang. open access), etyka (ang. ethics) i zarządzanie (ang. governance).

W Programie Horyzont 2020 kwestie upowszechnienia podejścia RRI w procesie badań i innowacji są uwzględnione w szczególności w konkursach ogłaszanych w obszarze Nauka z udziałem społeczeństwa i dla społeczeństwa (ang. Science with and for society). Niektóre kraje (np. agencje finansujące badania w Holandii, Wielkiej Brytanii, Francji), wzorem Komisji Europejskiej, włączyły aspekty RRI do krajowych konkursów badawczych.

Podejście RRI bezpośrednio łączy się z takimi zagadnieniami jak:

  • ocena technologii (ang. technology assessment), która jest skoncentrowana przede wszystkim na odbiorze społecznym czy zapotrzebowaniu na dane rozwiązanie, a w mniejszym stopniu uwzględnia techniczne aspekty innowacji;
  • społeczna odpowiedzialność biznesu (ang. corporate social responsibility), koncepcja, według której przedsiębiorstwa na etapie budowania strategii dobrowolnie uwzględniają interesy społeczne i ochronę środowiska, a także relacje z różnymi grupami interesariuszy.

rri

Rys. Sześć wymiarów RRI
Źródło: Heyko Stöber

RRI – wizja rozwoju

Jaki jest dalekosiężny cel przyjęcia takiego kierunku polityki UE w sferze badań? Zdaniem przedstawicieli Komisji Europejskiej oraz środowiska badaczy, wdrożenie swoistego „kodeksu RRI” rozumianego raczej jako zmiana w sferze kulturowej, a nie norma w stylu standardu ISO przyczyni się do lepszego dostosowania procesu badań i innowacji oraz jego wyników do wartości, potrzeb i oczekiwań społeczeństwa europejskiego.

Upowszechnienie RRI w unijnej sferze badań to przedsięwzięcie o charakterze długofalowym. Z tego względu Dyrektoriat Komisji Europejskiej ds. Badań i Innowacji w zaprojektowanie polityki w zakresie RRI w krajach UE zaangażował kilka międzynarodowych zespołów eksperckich, w tym realizatorów projektu pt. Monitoring the evolution and benefits of Responsible Research and Innovation (MoRRI).

MoRRI to 4 letni projekt badawczy, którego główny cel stanowi “przygotowanie bazy wiedzy obejmującej dane, informacje, wyniki analiz, opinie eksperckie; które będą mogły być wykorzystane do projektowania i implementacji polityki w zakresie RRI w UE”. Koordynatorem projektu jest firma konsultingowa: Technopolis, a wśród instytucji partnerskich znalazły się: Uniwersytet w Aarhus, Uniwersytet w Leiden, Fraunhofer ISI, INGENIO, Uniwersytet w Atenach, Uniwersytet Londyński, Uniwersytet w Sussex.

W ramach tego projektu w dniach od 21 do 22 września 2015 r. w Fondation Universitaire w Brukseli odbył się warsztat „Reinforcing the Alignment of Research and Innovation with Societal Needs”, w którym wzięło udział 36 ekspertów reprezentujących w/w instytucje, a także: Tecnalię (Hiszpania), TNO (Holandia), Uniwersytet w Helsinkach, Uniwersytet w Turku (Finlandia), Joanneum Research (Austria), VDI/VDE-IT (Niemcy), Słowacką Akademia Nauk, Science Europe (Belgia), KEN (Słowenia), SIFO (Norwegia). Polska była reprezentowana przez dr Annę Sacio-Szymańską (ITeE – PIB). Celem warsztatu było opracowanie wizji rozwoju koncepcji RRI w sferze badań i innowacji UE, zidentyfikowanie i przedyskutowanie implikacji płynących z urzeczywistnienia tej wizji dla przedstawicieli nauki, biznesu, administracji publicznej oraz społeczeństwa; a także zaproponowanie wskaźników, które pozwolą mierzyć korzyści płynące z powszechnej akceptacji „kodeksu RRI” dla interesariuszy.

RRI – w ITeE - PIB

Tematyka odpowiedzialnych badań naukowych i innowacji jest podejmowana w Instytucie Technologii Eksploatacji – PIB, w szczególności w projekcie CIMULACT - Citizen And Multi-Actor Consultation On Horizon2020 realizowanym w Zakładzie Strategii Innowacyjnych.

W to przedsięwzięcie są zaangażowane instytucje ze wszystkich krajów UE, a także z Norwegii i Szwajcarii (Polska jest reprezentowana przez ITeE – PIB).

W projekcie CIMULACT powstaną wizje i scenariusze, które będą uwzględniać wpływ najnowszych osiągnięć w nauce i technice na społeczeństwo i środowisko naturalne w powiązaniu z kluczowymi wyzwaniami społecznymi. Wizje i scenariusze zostaną wygenerowane przez obywateli m. in. w trakcie interaktywnych warsztatów i konsultacji z wykorzystaniem mediów społecznościowych. Wyniki prac zostaną wykorzystane przez Komisję Europejską do przygotowania tematyki konkursów, które będą ogłoszone w ramach Programu Horyzont na lata 2018-2020.

Informacje o konsultacjach społecznych, które będą koordynowane przez ITeE – PIB w ramach projektu CIMULACT są dostepne są tutaj.

RRI – więcej informacji

Projekt RRI Tools: budowanie lepszej relacji między nauką a społeczeństwem

http://www.rri-tools.eu/

Film prezentujacy idee projektu CIMULACT jest dostepny tutaj: 

https://www.youtube.com/watch?v=E2IVKZcMkqM&feature=youtu.be



Ta strona używa cookie. Korzystając z tej strony wyrażasz zgodę na używane cookie zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.

Zrozumiałem

Obszary działalności

tekst alternatywny dla flash

Czasopismo ITeE - PIB

 


pinf logo mini


 

 


biuletyn 2015 01

312 nowe

  

akredytowana iob logo

 

  

sci2biz